Bycie mamą to nie jedyna z Twoich ról

Jak dbać o zęby małych dzieci? Porady dentysty

Wokół tematu higieny jamy ustnej u dzieci nadal jest wiele wątpliwości. Młodzi rodzice potrzebują fachowej porady, by wiedzieć jak o swojego maluszka dbać. Dzisiaj specjalnie dla was wywiad z „ciocią Anią” – dentystką, która na co dzień zajmuje się leczeniem i profilaktyką jamy ustnej maluchów.

Jeszcze dwadzieścia lat temu nasi rodzice o nitkach dentystycznych nie słyszeli, płynów do płukania jamy ustnej praktycznie nie było, a do dentysty szło się tylko wtedy kiedy ząb już bardzo bolał. Na szczęście medycyna poszła do przodu, metod leczenia jest bardzo dużo, dzięki czemu można uratować ząb, który jeszcze kilkanaście lat temu spisano by na straty. Zmianie ulega też świadomość  współczesnych rodziców dotycząca profilaktyki jamy ustnej. Dlatego poruszmy dzisiaj kilka bardzo istotnych kwestii związanych z higieną jamy ustnej u dzieci.

1. Od kiedy rodzice powinni dbać o prawidłową higienę jamy ustnej swojej pociechy?
Rodzice o higienę jamy ustnej swojej pociechy powinni dbać już od jej narodzin. Na rynku jest wiele silikonowych szczoteczek na palec, w różnych kształtach i kolorach, które służą myciu dziąseł oraz je masują. W miarę jak pojawiają się pierwsze ząbki używamy szczoteczek indywidualnie dobranych, którymi dajemy się potem bawić dziecku, na przykład jako gryzak. Dzięki temu oswaja się z nią i traktuje jako zabawkę.

2. W jaki sposób dbać o higienę jamy ustnej u niemowląt i dzieci w wieku do 6 lat?
Pierwsze zęby rozpoczynają swoje wyrzynanie, kiedy dziecko kończy około 6 miesięcy, a wszystkie zęby mleczne są obecne już w wieku 2-2,5 roku. Należy czyścić je szczoteczką do zębów z pastą o zawartości fluoru 1000 ppm, mniejsza zawartość fluoru niestety nie działa. Natomiast 6 rok życia dziecka to moment, kiedy możemy wprowadzić pastę dla dorosłych, zawierającą 1450 ppm. Bardzo ważna jest ilość pasty nakładanej na szczoteczkę, o czym jeszcze opowiem.

3. Ile razy dziennie myć zęby?
Ząbki należy szczotkować 2 razy dziennie. Po wieczornym szczotkowaniu dajemy dziecku do picia tylko wodę. Wszelkie słodkie napoje czy soczki z całą tablicą Mendelejewa na odwrocie, słodzone domowe kompoty lub herbatki nie powinny być spożywane w ogóle, ponieważ źle wpływają na zęby. Ciągłe dostarczanie cukru sprzyja piorunującemu rozwojowi próchnicy. Jeśli już chcemy dziecku podać coś słodkiego róbmy to w ramach głównych posiłków.
Woda to najlepsze co możemy dać do picia swojemu maluchowi. Niestety świadomość naszego społeczeństwa co do spożywania cukrów przez małe dzieci w postaci chociażby soków jest bardzo zła. Na każdym kroku przy wózkach widać kolorowe soczki. Z tym trzeba walczyć, bo tak krzywdzimy tylko nasze dzieci. Późniejsze wizyty u dentysty, kiedy co 4 miesiące kolejny ząb jest z próchnicą powoduje męczenie się dziecka. Wiąże się również z bólem, a rodzice pytają się wtedy, dlaczego ta próchnica ciągle się pojawia skoro oni myją zęby….

4. Jakiego rodzaju szczoteczek do zębów używać? Powinna być miękka, czy twarda? Czy kierować się wytycznymi producenta szczoteczek kiedy kupujemy je w sklepie?
Najodpowiedniejszą szczoteczką zarówno dla dorosłych jak i dzieci jest szczoteczka średnio-twarda.

5. Jak prawidłowo czyścić zęby dziecka szczoteczką?
Należy pamiętać o każdej powierzchni zęba. Rozpocząć od jednej ćwiartki, czyli np. górna lewa, w której myjemy zęby z każdej strony, czyli od zewnątrz, od wewnątrz, od strony powierzchni żującej i dopiero przechodzimy dalej do kolejnej ćwiartki. Nie powinno być to chaotyczne mycie, to znaczy „trochę tu, trochę tu”.

7. Czy powinniśmy po nałożeniu na szczoteczkę pasty do zębów ją dodatkowo jeszcze zwilżać wodą? Kiedyś czytałam, że tak się nie powinno robić.
Nie ma to większego znaczenia 🙂 Bardzo istotna jest ilość nakładanej pasty na szczoteczkę, ponieważ w większości nakładamy jej za dużo. Niestety reklamy past do zębów narzucają nam mylny obraz. Ilość nakładanej pasty powinna być jak ziarnko zielonego groszku, zaś u dzieci od 1 do 3 roku życia, kiedy jeszcze nie umieją dobrze wypluwać ilość powinna być śladowa, tzw. „maźnięcie” pasty na szczoteczkę.

8. Czy stosować pasty z fluorem?
Wiele kobiet w czasie ciąży i gdy dziecko jest malutkie boi się używać past z fluorem, co nie ma żadnego uzasadnienia. Zauważyłam spory trend w używaniu past bezfluorowych. Nie popieram tego osobiście, ponieważ fluor działa przeciwpróchnicowo i nie zrobi krzywdy – o ile przestrzegamy ilości nakładanej pasty. Aby uzyskać efekt oczyszczenia zębów bez pasty musielibyśmy je szczotkować bez przerwy minimum 30 minut, więc tylko użycie pasty z fluorem zapewnia szybki i optymalny sposób oczyszczenia zębów. Dodatkowo kobiety w ciąży są bardziej narażone na próchnicę ze względu na podwyższoną ilość hormonów we krwi, podjadanie i słodkie przekąski.

9. Czy stosować nici dentystyczne i płyny do płukania jamy ustnej u dzieci?
Nici dentystyczne są jak najbardziej wskazane, zwłaszcza kiedy pojawiają się pierwsze zęby stałe „szóstki” trzonowe. Są bardzo podatne na próchnicę w bruzdach i na powierzchni sąsiadującej z ostatnim zębem mlecznym, dlatego istotne jest lakowanie bruzd zębów trzonowych stałych zaraz po ich pojawieniu się w buzi (czyli ok. 6 roku życia) oraz czyszczenie nitką powierzchni między zębami. Uczy to również dziecko dobrych nawyków i manualnej sprawności.

Płukanki można stosować, kiedy dziecko umie wypluwać. Oczywiście płukanki powinny być dostosowane do wieku dziecka i nie zawierać w sobie alkoholu.

10. Kiedy pierwszy raz warto wybrać się do dentysty?
Najlepszy czas na pierwszą wizytę to 18 miesiąc życia dziecka. Wizyta jest bardzo krótka, ponieważ dziecko nie umie skupić większej uwagi na tym co się dzieje, ale już podczas tak krótkiej wizyty lekarz może zaobserwować pewne nieprawidłowości lub wady zgryzu, porozmawiać z rodzicem o nawykach.
Zazwyczaj takie wizyty są przyjemne, dziecko widzi dużo nowych przedmiotów, lekarz używa innego słownictwa jak np. ślinociąg jest słoniem pijącym wodę – dzieci lubią patrzeć jak słoń wypija wodę z kubeczka i potem samemu ją za pomocą słonia wypić. Lampa jest słoneczkiem – dziecko może pojechać na fotelu do góry i w dół. Co najważniejsze u dziecka pojawia się skojarzenie, że wizyty u dentysty są przyjemne i bezstresowe.
Chciałabym tutaj dodać, że często rodzic jest „największym złem” powodującym u dziecka strach przed dentystą. Rodzice używają słów jeszcze przed wizytą jak „nie bój się”, „nie będzie bolało”, a jak wiemy mózg nie rozumie słowa „nie” i dziecko już przed pierwszą wizytą rozumie, że może go coś zaboleć, że powinien się bać i wtedy my jako dentyści startujemy ze straconej pozycji.

11. Jak często pojawiać się z dzieckiem na wizytach kontrolnych?
Kolejne wizyty powinny odbywać się co pół roku. Jeśli obecne są już wszystkie zęby mleczne wizyty czasami muszą odbywać się częściej, co ok. 4 miesiące, w zależności od podatności zębów na próchnicę. Pozwala to wykryć próchnicę, która jeszcze nie jest zaawansowana.

12. Czy warto lapisować zęby?
Lapisowanie polega na malowaniu zębów – już dotkniętych próchnicą – substancją, która zatrzymuje proces próchnicowy. Jest konieczna, kiedy dziecko jest zbyt małe do leczenia i wiadomo, że nie będzie z jego strony współpracy. Jednak lapisowanie działa na próchnicę, która nie jest mocno zaawansowana. Powoduje również, że zęby stają się ciemne w miejscu, gdzie proces próchnicowy występuje.

13. Czy zęby mleczne się leczy? Jeśli tak, to po co to robić skoro i tak wypadną?
Zęby mleczne należy leczyć, ponieważ pod nimi są zęby stałe. Zbagatelizowanie tego powoduje, że zęby stałe również zostaną objęte próchnicą lub mają odwapnienia, zdeformowaną powierzchnię, szkliwo jest mniej odporne, bardziej podatne na próchnicę. Utrata wczesna zębów mlecznych powoduje również, ze zęby stałe nie mają miejsca na wyrznięcie, co wiąże się z zaburzeniami w zgryzie. Najczęstsza sytuacja występuje kiedy przedwcześnie utracona „piątka” mleczna powoduje, że rosnący za nią ząb stały „szóstka” przesuwa się do przodu i zabiera miejsce przyszłej „piątce”. Wiąże się to z leczeniem ortodontycznym, by ponownie wytworzyć przestrzeń dla zębów stałych.

Dziękuję serdecznie za poświęcony czas.

  • Krystyna Polek

    bardzo cenne zalecenia, dowiedziałam się właśnie, że czas wybrać się z synem do dentysty 🙂

  • Podrzucę koleżance i jej małej! 🙂

  • My z córką chodzimy do dentysty odkąd ma zęby 🙂 Regularne wizyty, szczotkowanie, a i tak ma trzy martwe zęby mając 8lat 🙁 Jednak pani doktor powiedziała, że i tak ma ładne ząbki 🙂

  • Nie z wszystkiego zdawałam sobie sprawę, ale teraz już wiem więcej. Dzięki ☺

  • Bardzo ważny temat! Co ciekawe, pomimo picia praktycznie wyłącznie wody i dbania o higienę jamy ustnej jedno z moich dzieci ma już dwie plomby na mleczakach. Cieszę się jednak, że na kontrole nadal chodzi z uśmiechem na ustach i nie wspomina zakładania plomb jako coś traumatycznego. Brawo my!

    • Matka Wielowymiarowa

      Brawo Wy! 😊

  • Zaczęłam masować dziąsełka córki jak skończyła kilka miesięcy, wcześniej mi to przez myśl nie przeszło, ale wiadomo, maka z czasem się coraz bardziej uświadamia 🙂 Super wpis, naprawdę wiele konkretnych informacji. Dzięki! 🙂

  • bardzo rzeczowy wpis
    u nas zwykła szczoteczka dla dzieci sprawdza się idealnie

  • Świetny patent z tym śliniakiem do mycia zębów. Że też sama na to nigdy nie wpadłam…

  • Blondynki Kreatywnie

    Córka ma pięć lat od drugiego roku życia używa szczoteczki elektrycznej oral-b i pasty elmex ma zdrowe i białe zęby szczoteczki manułalne dla mnie to przeżytek na rynku są dostępne drogie ale bardzo delikatne szczoteczki, polecam wypróbować na sobie

    • Matka Wielowymiarowa

      A ja mam porownanie i paradoksalnie o wiele szybciej zbiera mi sie osad na zebach kiedy stosuje elektryczna szczoteczke niz jak mialam zwykla. Nie wiem czemu tak jest 😥 przeciez na reklamach przekonuja ze powinno byc dokladnie na odwrot dlatego poki co wole by dzieciaki uzywaly zwyklych szczoteczek. Co do pasty to tez chetnie siegamy po elmex, ale zazwyczaj wymiennie z pasta oral-b dla dzieci

  • My bardzo dużą wagę przykładamy do mycia zębów. Ostatnio dowiedziałam się, ze nie wolno myć zębów zaraz po wypicu soku, bo wtedy bardziej szkodzimy niż pomagamy.